Şengal’de resmi işlemlerini tamamlamak isteyen vatandaşlar, damga ve onay için 170 kilometre uzaklıktaki Duhok’a gitmek zorunda kalıyor. Bu durum, hem yüksek maliyet hem de uzun yolculuk nedeniyle bölge halkı için yıllardır süren bir mağduriyete dönüşmüş durumda.
Şengal ilçesinde yaşayan vatandaşlar için herhangi bir resmi işlemin tamamlanması çoğu zaman uzun ve masraflı bir süreci beraberinde getiriyor. İlçe ve nahiyelerde işlemler yürütülse de, son aşamada kaymakamlık ya da nahiye müdürlüklerinin damga ve onayı gerektiğinde vatandaşlar Duhok vilayetine bağlı Semel ilçesine gitmek zorunda kalıyor.
Bunun nedeni ise Şengal kaymakamının ve bazı nahiye müdürlerinin mühürlerinin hâlâ Duhok’ta bulunması.
“Her işlem bir kabus gibi”
Şengal’in Snoni nahiyesine bağlı Zorava köyünde yaşayan Hesen Hudêda, yaşadığı zorlukları şu sözlerle anlattı:
“Her işlemim olduğunda bir kabus gibi geliyor. Çünkü iki vilayet arasında uzun bir yol kat etmem ve çok para harcamam gerektiğini biliyorum.”
Hudêda, özellikle kimlik kartı işlemleri sırasında defalarca Şengal ile Duhok arasında gidip gelmek zorunda kaldığını belirtti.
Zorava köyü ile Şengal merkezi arasındaki mesafe yaklaşık 50 kilometre, Şengal’den Semel’e ise 170 kilometre. Bu yolculuk her seferinde en az 100 bin Irak dinarı masraf anlamına geliyor.
Sorunun kökeni 2017’ye dayanıyor
Yaşanan sorunun temeli, 16 Ekim 2017’de Irak güçlerinin tartışmalı bölgelere yönelik operasyonunun ardından atıldı. Bu süreçte Peşmerge güçleri bölgeden çekilirken, dönemin Şengal kaymakamı ve nahiye müdürleri de Duhok’a gitti ve resmi mühürleri yanlarında götürdü.
O tarihten bu yana Şengal’de idari yetki ve uygulamalar konusunda belirsizlik devam ediyor.
Vatandaşlar yıllardır mağdur
Gir Ozer nahiyesinden Îdo Xelef de benzer sorunları yaşayan isimlerden biri. Hâlen Duhok’taki bir kampta yaşayan Xelef, tazminat işlemleri için sürekli iki şehir arasında gidip geldiğini söyledi.
“İşlemimin bir kısmını Şengal’de tamamladım, ama damga için tekrar Duhok’a dönmem gerekti. Sadece bir işlem için 100 bin dinar harcadım. Bu durum sürekli tekrarlanıyor,” diyen Xelef, yaşananların siyasi anlaşmazlıklardan kaynaklandığını ifade etti.
Yetki karmaşası sürüyor
Şengal’de 2023’ten bu yana bazı idari görevler yürütülse de, damga ve onay yetkisi hâlâ Duhok’ta bulunuyor. Şengal’de görev yapan yetkililer, yetkilerinin sınırlı olduğunu belirtiyor.
Yerel yönetimde görevli Celal Xelef, “Bazı işleri yürütüyoruz ancak mührümüz yok. Vatandaşlar damga için Duhok’a gitmek zorunda kalıyor” dedi.
Siyasi anlaşmazlık çözümü geciktiriyor
Şengal’in idari yapısına ilişkin kararlar, Ninova vilayet meclisinde alınsa da siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle uygulamaya geçirilemiyor.
2024 yılında yapılan atamalar ve 2026 başında sağlanan uzlaşıya rağmen, yeni yöneticilerin göreve başlamaması sorunun devam etmesine yol açtı.
Yetkililer, sorunun siyasi olduğunu ve çözümün de ancak taraflar arasında sağlanacak bir anlaşmayla mümkün olabileceğini ifade ediyor.
“Bu sorun çözülmeli”
Bölgede yaşayan vatandaşlar ise yıllardır süren bu durumun artık sona ermesini istiyor.
Hesen Hudêda, yaşadıkları mağduriyeti “Bu sorun çözülürse, bu halka yapılacak en büyük hizmet olur” sözleriyle dile getirdi.
Şengal’deki mevcut tablo, hem idari boşluğun hem de siyasi anlaşmazlıkların günlük yaşam üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.
