Irak Silahlı Kuvvetler Başkomutanı’nın talimatı doğrultusunda Irak Savunma Bakanlığı, Irak Ordusu’nun 17. Tümeni’ni Kerkük’ün güneybatısındaki Havice ilçesine konuşlandırdı.
Bu konuşlandırmayla birlikte Kerkük vilayetinin güvenliğinden sorumlu askeri tümenlerin sayısı üçe yükseldi. Takviyeye rağmen, Kürdistan Bölgesi Yönetimi (KBY) ile federal hükümet arasındaki güvenlik boşluklarının giderilmesi amacıyla ortak güvenlik güçlerinin oluşturulması yönündeki çağrılar sürüyor.
Kerküklü milletvekili ve Parlamento Güvenlik ve Savunma Komisyonu üyesi Mazin Garib, 17. Tümen’in 20 Ekim Salı günü Havice ve çevresindeki nahiyelerin güvenliğinden sorumlu olduğunu ve daha önce bölgede görev yapan Federal Polis’e bağlı 3. Tümen’in yerini aldığını açıkladı.
Garib, konuşlandırmanın Bağdat’taki Savunma Bakanlığı’nda üst düzey askeri komutanların gerçekleştirdiği toplantıyla eş zamanlı olduğunu belirtti. Toplantıda, Kürdistan Bölgesi ile federal hükümet arasındaki güvenlik açısından yeterince korunmayan bölgelerin, özellikle de Kerkük vilayetindeki güvenlik açıklarının giderilmesine yönelik kapsamlı güvenlik planları ele alındı.
Garib, güvenlik açısından kırılgan olan bu bölgelerde güvenliği güçlendirmek amacıyla yerel halktan oluşacak iki ortak tugayın kurulmasını önerdi. Benzer bir yapılanmanın daha önce Tuzhurmatu ve Mahmur’da uygulandığını belirtti.
Garib, “Şehrin kendi halkından oluşan uzmanlaşmış bir ortak güç oluşturulmalı. Her iki hükümetin de anlaşmaya varması ve bu tür iki tugay kurarak güvenlik açıklarını kapatmaya yönelik çalışma yürütmesi gerekiyor” dedi.
Kerkük, Irak’ın kuzeyinde bulunan, stratejik öneme sahip ve petrol açısından zengin bir vilayet. 2,34 milyonun üzerinde nüfusa sahip ve Kürtler başta olmak üzere farklı etnik toplulukların yaşadığı Kerkük, Irak federal hükümeti ile KBY arasında ihtilaflı bir bölge olmayı sürdürüyor. Vilayetin siyasi geleceği, Irak Anayasası’nın 140. maddesinde öngörülen normalleşme, nüfus sayımı ve statüsünün belirlenmesi amacıyla yapılacak referandum sürecine bağlı.
Konuşlandırma, yetkililerin IŞİD unsurlarının faaliyetlerindeki artışa bağladığı bir dizi güvenlik olayının yaşandığı dönemde gerçekleşti. Bu gelişmeler, vilayet genelindeki güvenlik personelinin ve köylerde yaşayan sivillerin güvenliği konusunda endişelere yol açtı.
Ayın başlarında güvenlik güçlerinin IŞİD mensupları olarak tanımladığı silahlı bir grup, Havice ilçesindeki bir askerî kontrol noktasına saldırdı ve çatışma çıktı. Ayrı bir olayda ise Reşad nahiyesinde el yapımı bir patlayıcının infilak etmesi sonucu iki Irak Ordusu subayı ve bir asker hayatını kaybetti.
17.Tümen üç tugaydan oluşuyor ve bu nedenle Havice’de daha önce konuşlandırılmış olan Federal Polis birliğinden daha fazla personel gücüne sahip. İki tugaydan oluşan söz konusu Federal Polis birliği ise Bağdat’a yeniden konuşlandırılmıştı.
Kerkük vilayetinin güvenliğinden iki Irak Ordusu tümeni daha sorumlu. 8. Tümen, Dibis, Altunköprü (Prde), Şavan ve Sargaran dahil olmak üzere vilayetin kuzey ve kuzeybatı bölgelerinde görev yapıyor. 11. Tümen ise Dakuk ilçesinde konuşlu bulunuyor ve Tazehurmatu, Beşir ve Yayçı’nın da aralarında bulunduğu güney bölgelerinin güvenliğini sağlıyor.
21 Ekim Çarşamba günü, Irak Parlamentosu’ndaki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) parlamento grubu başkanı Şahsuvar Abdullah, beraberindeki grup heyetiyle birlikte Kerkük’ü ziyaret etti. Abdullah, düzenlediği basın toplantısında vilayetteki güvenlik kurumlarında Kürt temsilinin bulunmamasını eleştirdi.
Abdullah, “Operasyonlar Komutanlığı’ndan diğer tüm güvenlik kurumlarına kadar vilayetteki hiçbir güvenlik kurumunda sorumluluk makamında tek bir Kürt bile bulunmuyor. Bu durum Kürt toplumuna karşı ciddi bir haksızlık ve adaletsizliktir. Ali el-Zeydi liderliğindeki yerel hükümetin oluşumu henüz tamamlanmadığı için sessiz kaldık. Artık hükümet tamamen kurulduğuna göre bu konuyu Bağdat’ta gündeme getireceğiz” dedi.
Abdullah ayrıca Peşmerge güçlerinin ortak bir güvenlik yapılanmasının parçası olarak Kerkük’e geri dönmesi çağrısında bulundu. Abdullah, Peşmerge’nin bu bölgelerde güvenlik boşluklarının giderilmesi açısından gerekli olduğunu savundu.
Abdullah, “Peşmerge güçleri, şu anda güvenlik boşluğunun bulunduğu bölgelere ortak bir gücün parçası olarak geri dönmeli” dedi.
Kerkük’ün 16 üyeli Vilayet Meclisi, farklı siyasi ve etnik gruplar arasında bölünmüş durumda. Arap temsilciler üç siyasi blok bünyesinde toplam altı sandalyeye sahip. Kürt partileri ise yedi sandalye elde ediyor; bunların beşi Kürdistan Yurtseverler Birliği’ne (KYB), ikisi ise Kürdistan Demokrat Partisi’ne (KDP) ait. Irak Türkmen Cephesi (ITC) iki sandalyeye sahipken, kalan bir sandalye Hristiyan toplumunu temsil eden Babil Hareketi’ne ait.
