Kerkük–Ceyhan petrol boru hattının rehabilitasyon çalışmaları tamamlandı. Yetkililer, bu hafta gerçekleştirilen son teknik incelemenin ardından hattın ham petrol ihracatına yeniden başlayabilecek teknik yeterliliğe ulaştığını doğruladı.
Kuzey Petrol Şirketi (North Oil Company) ile Petrol Projeleri Şirketi'nden (Oil Projects Company) oluşan ortak denetim ekibi, 19 Temmuz’da Kerkük'ten Ninova Ovası'na kadar uzanan boru hattında incelemelere başladı. Kuzey Petrol Şirketi'nden iki kaynağın verdiği bilgiye göre denetim iki gün içinde tamamlandı ve boru hattının işletmeye alınmaya hazır olduğu tespit edildi.
Kuzey Petrol Şirketi'nden kimliğinin açıklanmasını istemeyen bir yetkili, Petrol Projeleri Şirketi Genel Müdürü Ali Ward Hamud'un incelemeleri bizzat denetlediğini söyledi. Yapılan değerlendirme sonucunda boru hattının petrol ihracatı için tamamen hazır olduğu teyit edildi.
Irak merkezi hükümeti, 2018 yılında Kerkük–Ceyhan boru hattının kontrolünü devraldı ve ardından altyapının yeniden onarılması için kapsamlı bir rehabilitasyon programı başlattı. Yenileme çalışmaları, Mart 2026'da, ABD ile İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşın ardından Hürmüz Boğazı üzerinden Irak petrol ihracatının durdurulması sonrasında önemli ölçüde hız kazandı.
Projeye yakın bir kaynağın aktardığına göre Ali Ward, yakın zamanda düzenlenen bir toplantıda boru hattının, Irak hükümeti ile Petrol Bakanlığı'nın resmi onayını alması halinde ham petrolü Türkiye'nin Ceyhan Limanı'na taşımaya hazır olduğunu ifade etti.
21 Temmuz’da inceleme komitesi, boru hattının mevcut durumu ve ihracat operasyonlarına hazır olduğuna ilişkin teknik raporunu Bağdat'a sundu. Petrol Projeleri Şirketi Genel Müdürü ise raporun sonuçlarını hükümet yetkilileriyle görüşmek üzere Bağdat'ta bulunmaya devam ediyor.
Ancak yetkililer, boru hattının teknik olarak hazır olmasının tek başına ihracatın yeniden başlaması için yeterli olmadığını vurguluyor. Kuzey Petrol Şirketi'nden üst düzey bir kaynak, operasyonların yeniden başlayabilmesi için güvenlik düzenlemeleri ile siyasi onayın da zorunlu olduğunu belirtti. Boru hattı, farklı siyasi ve güvenlik güçlerinin kontrol ettiği birçok bölgeden geçtiği için ihracatın yeniden başlatılabilmesi adına kapsamlı güvenlik garantilerinin sağlanması temel bir ön koşul olarak görülüyor.
Petrol Projeleri Şirketi tarafından paylaşılan fotoğrafta Kerkük–Ceyhan boru hattının son teknik incelemesi görülüyor.
Irak Petrol Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamada, Kerkük–Ceyhan boru hattı boyunca yaklaşık 4 bin yasa dışı müdahale ve kaçak bağlantı noktası tespit edildiğini duyurmuştu. Bakanlığa göre bu ihlallerin büyük bölümü, önce terör örgütlerinin saldırıları, daha sonra ise Irak'ta faaliyet gösteren silahlı grupların petrol hırsızlığı faaliyetleriyle bağlantılıydı.
Boru hattının güvenliği, Irak enerji sektörünün karşı karşıya bulunduğu en büyük sorunlardan biri olmayı sürdürüyor. Petrol boru hatlarına, petrol sahalarına ve enerji şirketlerine yönelik tekrarlanan saldırılar, üretim ve ihracat faaliyetlerini aksatırken birçok uluslararası petrol devinin de ülkeden çekilmesine yol açtı.
Petrol sektöründeki gelişmeleri yakından takip eden bir kaynak, yetkililerin bu saldırıları kamuoyu önünde silahlı gruplara atfetmediğini, ancak resmi olmayan değerlendirmelerin söz konusu grupların bu saldırılarda rol oynadığına işaret ettiğini söyledi. Aynı kaynak ayrıca, "Bazı silahlı gruplar petrol sahaları ve kuyularında ekonomik çıkar ağları oluşturdu. Böylece çeşitli gerekçeler öne sürerek değerli enerji varlıkları üzerinde fiili kontrol sağlamış oldular." ifadelerini kullandı.
Boru hattının hazır olduğunun açıklanması, Haziran 2026'nın ortalarında devlet şirketi olan Kuzey Petrol Şirketi'nin yönetimine Faysal Hamadi el-Cuburi'nin atanmasının hemen ardından geldi. El-Cuburi, görevini Amer el-Muheyri'den devraldı. Yaklaşık 30 yıllık mesleki deneyime sahip bir mühendis olan El-Cuburi, Kerkük'ün batısındaki Becvan (Bajwan) bölgesinden geliyor ve daha önce şirket bünyesinde çeşitli üst düzey idari görevlerde bulundu.
Kuzey Petrol Şirketi, petrol zengini ve çok etnik yapıya sahip Kerkük vilayetindeki Avana, Bai Hasan, Qubba Baba, Cembur ve Xebaza olmak üzere beş büyük petrol sahasını işletiyor.
British Petroleum (BP) bu sahalardan dördünün rehabilitasyonu ve geliştirilmesinden sorumlu bulunuyor. Ancak şirket, Mart 2026'da, ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmanın yol açtığı güvenlik endişeleri nedeniyle yabancı personelini Irak'tan çekti.
BP'nin Irak ile yaptığı anlaşma yalnızca ham petrol üretimini kapsamıyor. Sözleşme ayrıca Kuzey Gaz Şirketi tarafından işletilen sahalardaki ilişkili doğal gazın (associated gas) değerlendirilmesi ve yatırımlarını da içeriyor. Irak Petrol Bakan Yardımcısı'nın verdiği bilgiye göre proje, 16 yıllık bir dönem boyunca günlük 400 milyon standart fit küp doğal gazın işlenmesini hedefliyor. Proje kapsamında ayrıca Kuzey Gaz Şirketi tesislerinin değerlendirilmesi, rehabilite edilmesi ve kapasitesinin artırılması; doğal gaz kullanımının yükseltilmesi ve gaz yakma (flaring) oranlarının azaltılması amaçlanıyor.
Mart 2026'da Irak, Kerkük petrol sahalarından Türkiye'ye 2.772.217 varil ham petrol ihraç etti. Bu sevkiyat, Kürdistan Bölgesi üzerinden yapılan boru hattı ihracatının 35 ay boyunca durmasının ardından gerçekleştirilen ilk petrol ihracatı olarak kayıtlara geçti.
