ئیناس حەسەن – لەما سەلمان – عەشتار عوبێد

سورییەكان سەدا 90ـی پەنابەران و پەناخوازان لە عیراق پێكدەهێنن، زۆرینەشیان بە شێوەیەكی سەرەكی لە هەرێمی كوردستان دەژین.

ئەم بنكۆڵكارییە ئاشكرای دەكات كە چۆن ژنان و پیاوانی سوری دەبنە قوربانی "فرۆشیارانی وەهم" لەلایەن کۆمپانیاکانی دۆزینەوەی كار، دەڵاڵ، قاچاخچی، شوێنكار، چێشتخانە، ئارایشتگا و شوێنەكانی لەشفرۆشییەوە، لەڕێی شایەتیدانی قوربانییان و تێوەگلاوانەوە تیشک دەخاتە سەر شێوازەکانی چەوساندنەوە و ئەو پەیوەندییەی لە نێوان گەندەڵكارانی سودمەند و لایەنە جێبەجێكارەكاندا هەیە، بە قۆستنەوەی لاوازی چاودێری بازاڕی كار، هەروەها هێڵەكانی ڕێڕەوی گەشتی قاچاخچێتی لە هەولێرەوە بۆ بەغدا روندەكاتەوە، كە لە دەرەنجامی بۆشایی بازگەكان یان لە "رێگای نەسیمییەوە – تولەڕێ یان رێگای خوڵ و نافەرمی"ـیەوە دروستبوون.

(لەم بنكۆڵكارییەدا ناوی خوازراو بەكارهێنراوە لەسەر داواكاری ئەوانەی لێدوانیان داوە، ئەوەش لە پێناو پاراستنی تایبەتمەندێتییاندایە یان لە ترسی لێپێچینەوەی یاسایی)

بە دڵەڕاوكێیەكی زۆر و بەردەوامەوە، غادە (ناوی خوزراو) بەرانبەر بە تیمی رۆژنامەنووسە كچەكان دانیشتووە، لە سوچێكی ئەو شوێنەی رێكخراوێكی ناوخۆیی تایبەتمەند بە تواناسازی ژنان و رزگاركردنی قوربانیانی توندوتیژی لە بەغدا، دابینی كرد. سەرباری ئەو ماندوێتییەی بە چاوەكانیەوە دیارە، بە وردی كەوتە گێڕانەوەی گەشتە پڕ لە هیواكەی، كە چۆن گۆڕا بۆ رێڕەوی ئازار و زۆرەملێ و چەوساندنەوە.

 

"تەنیا خەمم ئەوەبوو هەڵبێم"

بارودۆخی ناهەمواری ساڵانی رابردووی سوریا، رێگربوو لە بەردەم بەدیهاتنی خەونەكەی غادە و تەواوكردنی خوێندنی یاسا لە زانكۆی دیمەشق، ئەوەش بەهۆی تێكچوونی دۆخی ئابورییەوە، تا ئەوكاتەی ریكلامێكی لە "فەیسبوك" بینی دەربارەی هەلیكار لە عیراق بە موچەیەكی سەرنجڕاكێشی (هەزار دۆلار)ـی لەگەڵ دابینكردنی شوێنی مانەوە و ژەمە خواردنی خۆڕایی، ئەوەی بە دەرفەت زانی بۆ ژیانێكی باشتر. بێ ئاگا لەوەی ئەو نوسینگەیەی بەڵێنی كارێكی شكۆمەندانەی لە هەولێر پێدا و خەرجی گەشتەكەی گرتەئەستۆ لە ڤیزای گەشتیاری و تكتی فڕۆكە، ئەوە تەنیا روكاری تۆڕێكی چەوساندنەوەیە.

لە هۆتێلێكی قەرەباڵغی پڕ لە پەنابەری سوری لە بازاڕی هەولێر، شەوێكی لە چاوەڕوانی رێكخستنی گواستنەوەی بۆ بەغدا بەڕێكرد، بۆ بەیانی رۆژی دواتر، هەموو شتێك  ئاسایی بوو، "دواتر بە ئۆتۆمبێلێك و بە قاچاخ بە ئاڕاستەی بەغدا بەڕێكەوتم، دوای پۆشینی عەبا و چاویلكەوە"، وەك سەرچاوەیەك لە كەرتی هۆتێلەكان بۆ تیمی بنكۆڵكارییەكەی رونكردەوە، هەماهەنگی لە نێوان هۆتێلەكان و ئەوانەدا هەیە بە ناوی هەلیكار و قاچاخچێتییەوە خەڵك دەهێنن، بەردەوام شوێنیان بۆ راگرتنی ئۆتۆمبێلەكانیان لەبەردەم هۆتێل بۆ تەرخانكراوە.

غادە بە عەبا و چاویلكەوە، لە نێو ئۆتۆمبێلەكە لەگەڵ ئەندامانی خێزانی شۆفێرەكەدا دانیشتبوو، لە بازگەكە شۆفێرەكە وەكو براژنی ناساندی، "لە بازگەكە هەستیان پێنەكرد، مۆڵەتی مانەوەكەیان لەسەر پێناسی كەسی تر بۆ تۆماركردم بەبێ وردببوونەوە لە شێوە و وێنەكەی، دواتر ئەفسەرەكە پەسەندی كرد و مانەوەكەیان لە كۆمپیوتەرەكەدا بۆ كردم، ئیتر لە ڕێگاكەمان بەردەوام بووین".

 

چەوساندنەوە و كاری زۆرەملێ

غادە بەبێ پشتڕاستكردنەوە و وردبینی لە پێناسەكەی گەیشتە بەغدا، بەڵام لە بری نوسینگەی هەلیكار، لە شوقەیەكدا خۆی بینییەوە "لەوێ هەموو بەڵگەنامە فەرمییەكانیان لێسەندم"، هەر لەوێ تێگەیشت كە "كارەكە یان لەشفرۆشییە، یان یانەی شەوانەیە، یاخود خزمەتكاری ماڵانە".

ئەو بژاردانەی رەتكردەوە كە لەگەڵ باوەڕی خۆیدا نەگونجا، بە خزمەتكاری ماڵان قایل بوو، هەستی دەكرد بووەتە موڵكی خاوەنی ئەو كۆمپانیایە و كۆنتڕۆڵی چارەنوسی كردووە، "هەستمكرد فرۆشراوم". هەلیكاری لە دوكانێكی كەرەستەی جوانكاری بۆ رەخسا، بەڵام خاوەنكاری یەكەمی بڕی پارەكەی لەسەر كردە دوو هێندە و بەو مەرجە قایل بوو بە بەڵگەنامەكانیەوە بگوازێتەوە بۆ خاوەنكاری نوێ.

غادە دەڵێت "هەوڵیاندا بەسێ هەزار دۆلار بمفرۆشن، بەڵام گرێبەستەكە شكستیهێنا و ئەوكات بەوهۆیەوە، لێیدام و لوتی شكاندم"، ئاماژەی بە خاوەنكاری یەكەمی كرد.

دوای ئەو توندوتیژییە، غادە ئەفسەرێكی ئەمنی ناسی و رێگای هەڵهاتنی بە قاچاخ بۆ رێكخست بەرەو بەعقوبە لە پارێزگای دیالە، لەوێش لە نێوان چێشتخانە و قاوەخانە و ساڵۆنەكاندا ئەمبەر و ئەوبەری بوو، لە بارودۆخێكی زۆر سەخت و چەندین كاتژمێر كاركردندا مایەوە، هەركاتێكیش لە بارودۆخی كارەكەی ناڕازی بوایە، لەژێر هەڕەشەی گەڕاندنەوەدا بوو بۆ خاوەنكاری یەكەمی.

غادە لە بازنەی توندوتیژی، چەوساندنەوە، هەڕەشە، فریودان بە خۆشەویستی و لەشفرۆشی زۆرەملێ مایەوە، بۆ بەدەستێهانەوەی ئازادییەكەی دەبوو پێنج ملیۆن دینار بدات، ئەوە بەهای "بارمتە"كەی بوو لای "خاوەنكارەكە گەورەكە".

ئەو ئەزمونەی غادە پێیدا تێپەڕی، هەموو مەرجەكانی كاری زۆرەملێ یان بازرگانیكردن بە كرێكاری تێدابوو، هەر لە كردەوە و شێوازەكانی فێڵ و فریودان، زەبری دەرونی و هەڕەشەی زەبروزەنگ، دەستبەسەرداگرتنی بەڵگەنامە، یاریكردن بە قەرز و شایستە داراییەكانی، ئەو تاوانە دەكرێت لە بوار و پیشە جیاوازەكانی دیكەشدا روبدات، بە تایبەت لە چێشتخانەكان، هۆتێلەكان، سەنتەر و ساڵۆنەكانی مەساج و جوانكاری و فرۆشگاكان.

بەپێی یاسای كاری عیراقی ژمارە (37)ـی ساڵی 2015، بە رونی لە ماددەی 9ـدا كاری زۆرەملێ و ناچاری بە هەموو شێوەكانیانەوە قەدەغە كراوە، لە نێویاندا كۆیلایەتی، كاركردن بە قەرز، بازرگانیكردنی نهێنی بە كەسەكان، كرێكاری كۆچبەر و ئەو كارانەی ماڵان كە فاكتەرەكانی زۆرەملێ یان ناچارییان تێدایە.

 

فریودان و بەڵێنی بریقەدار

نوسینگەكانی بەكارخستن و رەخساندنی هەلیكار بەگشتی، ئەو سورییانە دەكەنە ئامانج كە بەهۆی بارودۆخی ئەمنی و ئابورییانەوە بەدوای كاردا دەگەڕێن، بەڵام ژنان روبەڕوی چەند شێوازێكی دیاریكراو لە چەوساندنەوە دەبنەوە، چ لەڕوی ئەو پیشانەی تێوەدەگلێن یان لەڕوی مەرجەكانی كاركردنەوە.

نەسمە (ناوی خوازراو)، لێپرسراوی دۆسیەی ژنانی سورییە لەو رێكخراوەی غادە هانای بۆ بردوون، رونیكردەوە، ئەو رێگایانەی بۆ فریودانی ژنان بەكاردەهێنرێن جیاوازن، یان لەڕێی گرێبەستی ساختەوەیە یان لە ڕێی بەڵێنی بریقدار و هەڵخەڵەتێنەری كارەوەیە، یاخود لەڕێی كەسانی فێڵبازەوەیە، كە بەناوی خێرخوازەوە دزە دەكەنە گروپەكانی "واتسئاپ". بەوجۆرە قوربانییەكان دەكەونە داوی جۆرە جیاوازەكانی چەوساندنەوە لە كار، هاوسەرگیری زۆرەملێ و بازرگانی سێكسی، هاوشێوەی كاڵا و لە نێو هەڕەشەی بەردەوامدا مامەڵەیان لەگەڵدا دەكرێت "واتە تۆ سوریت، ماف و بەهات تەنیا فیشەكێكە، باشە...! بێ ئەوەی كەس بزانێت و هیچ كەسێكیش بەدواتدا ناگەڕێت"، هەموو ئەوانەش لە سایەی نەبوونی پاراستنی یاساییدا روودەدات.

هەروەها جەختیكردەوە لەوەی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان رۆڵیان هەیە لە برەودان بەو بازاڕە بە ناوی هەلیكارەوە، پڕوپاگەندەی ناڕاست و چەواشەكارانەش دەكەن بەناوی "ژیانی پڕ لە خۆشی"ـیەوە لە عیراق، وا وێنای ژنانی سوری دەكەن، كە لاوازن و ئاسان هەڵدەخەڵەتێنرێن و دەچەوسێنرێنەوە، هەر ئەوەش ژینگەیەكی لەباری بۆ هەڕەشە ڕەخساندووە.

"وێنای ژیانێكی پڕ لە گوڵ و گوڵزاریان بۆ كردم" هەنادی (ناوی خوازراوە) وای وت، ئەو كچە گەنجێكی سورییە و بە ڤیزای گەشتیاری و بەڵێنی كاركردن لە سەنتەرێكی جوانكاری لە شاری رومادی، گەیشتووەتە هەولێر، خاوەنی سەنتەرەكە خۆی بە قاچاخ بردوویەتی بۆ رومادی، "بە ئۆتۆمبێلەكەی خۆی لەگەڵ كوڕەكەی و هاوسەرەكەی، لە هەولێرە منی گواستەوە، عەبا و حیجاب (جلوبەرگی باڵاپۆش)ـیان لەبەركردم، بێ ئەوەی لە بازگەكان كەس پرسیاری هیچم لێبكات... دەموچاو و روخسارم شاردرابووەوە".

مامەڵەكانی لای پارێزەرێك بوو لە هەولێر و تەواو نەكرابوو، بۆیە خاوەنی سەنتەرەكە ئەوەی قۆستەوە بۆ بەكارهێنانی تا لە پرسی موچەكەیدا سازشی پێبكات و دواتر ناچاری بكات بە خزمەتگوزاری سێكسی بە تەلەفۆن لەڕێی بەرنامەی "واتسئاپ"ـەوە، بەڵام خۆی بەدەستەوە نەدا و قایل نەبوو، پاشان توانی بە هاوكاری هاوڕێیەكی بەرەو بەغدا هەڵبێت.

لە بەغداش، هەڕەشەی چەوساندنەوەی سێكسی بەرۆكی هەنادی بەرنەدا، كاتێك لەم ئارایشتگا بۆ ئەو ئارایشتگا كاری دەكرد، گوێی لە هەندێك دەستەواژە دەبوو، وەكو "سوپاسی خوا بكە كارمان لەسەر نەكردیت"، وەكو ئاماژەیەك بۆ ئەوەی دەكرێت بۆ كاری سێكسی بەكاربهێنرێت. لە ئارایشتگایەكدا، كە ژنێك بەڕێوەی دەبرد و هاوسەرەكەی خاوەن دەسەڵات بووە بەوتەی هەنادی، لەوێ زۆر چەوسێنراوەتەوە، چەندین كاتژمێری دوردرێژ كاری پێكراوە و جیاكاری لە پێدانی موچەكەیدا هەبووە، سەرباری ئەوەی هەوڵدراوە وەكو كاڵایەك مامەڵەی بكەن، "پێیانوتم شێوەت جوان نییە، پێویستە شێوەت بگۆڕی تا وێنەت بگرین و لە پەڕەی ئارایشتگا (لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان) بڵاوی بكەینەوە"، بەڵام بەتوندی ئەو داواكارییەی رەتكردەوە.

لە گەڕانی بەردەوامدا بوو بۆ كار، تا كاتێك هەنادی هەلیكارێكی بەناوی "كۆمپانیای مەلاك" لە پۆستێكی فەیسبوكدا خوێندەوە كە بەدوای كەسێكدا دەگەڕێن لە قژبڕین و كاری ئارایشت بزانێت، لەگەڵ گەیشتنی بە شوێنەكە، بۆی دەركەوت شوقەیەكە بەكاردەهێنرێت بۆ بازرگانیكردن بە ژنانەوە، هەنادی وتی "پیاوێك هات و لەگەڵ ئاماژەكردن بۆ من پرسیاری لە خاوەنی شوقەكە كرد: ئەمەت بە چەند دەوێت؟"، وەڵامیدایەوە "بەسێ هەزار دۆلار، هێشتا خامە" واتە هێشتا نەفرۆشراوە بە هیچ كەسێك، زۆر لەوێ نەمایەوە، بە هاوكاری كرێكارێكی شوقەكە هەڵهات. دواتر توانی پەیوەندی بكات بە هەمان ئەو رێكخراوەی نەسمە كاری تێدا دەكات و داڵدەی غادە-ـیان دا، لەڕێی ئەوانەوە هاوكاری كرا بۆ راستكردنەوەی بارودۆخی لەڕوی یاساییەوە، جارێكیتر بەڵگەنامە فەرمییەكانی لەڕێی كۆمسیۆنی باڵای نەتەوە یەكگرتووەكانەوە دەستكەوتەوە.

 

نوسینگەی تۆمارنەكراو و گرێبەستی ساختەی كار

بەپێی چاودێری ژمارەیەك گروپ و ئەو هەژمارانەی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا پۆستی زۆریان لە شێوەی ریكلامی هەلیكار بەناوی نوسینگەی خستنە سەركار یان كۆمپانیا بازرگانییەكانەوە بڵاوكردووەتەوە، دەركەوت بەشێك لەو چالاكییانە دەچنە چوارچێوەی "دامەزراندنی ئەلیكترۆنی"، وەك جوان حەمدانی، بەڕێوەبەری پرۆژەی "ئەمان" بۆ بەرەنگاربونەوەی بازرگانیكردن بە مرۆڤ وەسفی دەكات، ئەو پرۆژەیە لە ئامادەكردنی چەندین ستراتیژی نیشتیمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی بازرگانیكردن بە مرۆڤ، بەشداربوون.

قوربانییەكان لەڕێی پۆستی وەهمی بۆ هەلیكار فریو دەدرێن، لە كۆمێنتەكاندا سكاڵای زۆر هەیە دەربارەی حاڵەتەكانی هەڵخەڵەتاندن و فێڵ لەلایەن بەشێكی كۆمپانیاكانەوە، دوای لێكۆڵینەوە و بەدواداچون بۆ ناوی ئەو كۆمپانیایانە لەڕێی سایتی وەزارەتی بازرگانی و دەستەی گشتی گەشتوگوزار و شوێنەواری عیراق، هەروەها لەڕێی پەیوەندیكردن بە وەزارەتی كاری سوری، دەركەوت بەشێك لەو نوسینگانە بە فەرمی تۆمارنەكراون و رێپێدانی یاساییان نییە، هەر ئەوەشە كە حەمدانی جەختی لێدەكاتەوە، "لە عیراق، بەداخەوە، هەندێك كۆمپانیا یان نوسینگەی بێ مۆڵەتی هێنانی كرێكار هەن، تەنانەت نوسینگەی وەهمی. قوربانییەكان هیچ زانیارییەكیان دەربارەیان نییە، نە ناوی خاوەنی كۆمپانیاكە و نە ناونیشانیان روون نییە، ئەوە وادەكات دادوەر دەستی پێیان نەگات"، رونیشیكردەوە ئەو نوسینگانە "لە بەرژەوەندی خاوەنكارەكاندا بازرگانی بە كرێكارانی سورییەوە دەكەن"، كە بەهۆیەوە قوربانییەكان دەكەونە بارودۆخێكی لاوازەوە بێ هیچ پاراستن و پارێزبەندییەكی یاسایی، رێگەخۆشكەرە بۆ نوسینگەكانیش لە لێپرسینەوەی یاسایی رزگاریان ببێت.

ژمارەیەك لەو سورییانەی تیمی ئەم بنكۆڵكارییە چاوی پێیانكەوت، ئاماژەیان بەوەدا ئەو گرێبەستانەی لەگەڵ هەندێك نوسینگەدا دەیكەن، زۆربەی جار زارەكییە، بەبێ هیچ مافێكی یاسایی، یان مۆڵەتی مانەوەی فەرمی، یاخود تەنانەت بیمەی تەندروستی، لەنێو ئەو كەسانەدا، ژنە كرێكارێكی كەرتی خوێندن لە هەولێر رونیكردەوە، هەندێك لە نوسینگەكان بارزگانی بە كرێكارانی سورییەوە دەكەن لە بەرژەوەندی خاوەنكارەكاندا، ئەوەش لە بەرانبەر رێژەیەك لە سود كە دەگاتە 600 دۆلار یان لە بەرانبەر لێبڕینی موچەی دوو مانگی یەكەمیاندا.

لە زۆر باردا، قوربانییەكان وەكو كاڵایەك لە نێوان نوسینگەكان و خاوەنكار و كۆمپانیاكاندا دەستاودەستیان پێدەكرێت، باسم جەبر، بەڕێوەبەری جێبەجێكاری رێكخراوی (چارەنوس - مصیر) بۆ بەرەنگاربوونەوەی بازرگانیكردن بە مرۆڤ لە عیراق، بە نمونەیەك رونیدەكاتەوە، "گریمان نوسینگەكەمان لە هەولێر 50 كرێكار بە نوسینگەیەكی بەغدا بە بڕی 2000 دۆلار دەفرۆشێت، ئەویش دەیانفرۆشێتەوە بە خاوەنكاری تر بە بڕە پارەیەك دەگاتە 5000 دۆلار"، وتی هەندێك لە ژنە كرێكاری سوری، بە تایبەت ئەوانەی لە هۆتێلە بەناوبانگ و راقییەكاندا كاردەكەن، روبەڕوی چەوساندنەوەی سێكسی دەبنەوە، هەندێك خاوەنكار یان لێپرسراوانی هۆتێلەكان، هەڕەشەی ئاگاداركردنەوەی لایەنی رەسمییان لێدەكەن ئەگەر قایل نەبن، یان وەك نەسمە، ژنە چالاكوان دەڵێت، لە بەرانبەردا بەدەستهێنانەوەی "بڕە پارەی فرۆشتنیان" و گەڕاندنەوەی بەڵگەنامە فەرمییەكانیاندا ناچار بەو جۆرە كارانە دەكرێن.

 

رێگای بەغدا: یاسای چاوپۆشی (رێڕەو و شێوازەكانی قاچاخچێتی)

سەرچاوەی بەردەوامی ئەو چەوسانەوە رێكخراوە، قاچاخچێتییە لە رێڕەوی (هەولێر - بەغدا) بە چەندین رێگای جیاواز، كە لە چەندین بازنەی هاوبەشدا یەكدەگرنەوە، لەوانە نەبوونی چاودێری توند لەسەر بازگەكان، پەیوەندی نێوان نوسینگەكانی خستنە سەركار یان لایەنی كارپێكەر و چەوسێنەر، چاوپۆشی كارمەندی ئەمنی و پاڵپشتی لە لایەنی كەسانی دەستڕۆیشتووەوە.

هەندێكجار پرۆسەی قاچاخچێتییەكە لەلایەن خودی نوسینگەكانی خستنە سەركارەوە بەڕێودەبرێت، جەبر دەڵێت، ژمارەیەك لە بەڕێوەبەرانی ئەو نوسینگانە دەسەڵاتێكی فراوانیان هەیە بەهۆی پێگە و پەیوەندییەكانیانەوە لەگەڵ لایەنی ئەمنی، ئەوەش بۆتە قەڵغانێكی یاسایی بۆیان و دەیانپارێزێت، یان خاوەنكارەكان پەنا بۆ بەكارهێنانی پەیوەندییە تایبەتییەكانیان دەبەن وەكو ئەوەی مەحمود (ناوی خوازراو)ـی خاوەنی كۆمپانیا كردی، كە ئۆتۆمبێلی لایەنێكی دەسەڵاتدار یان پێناسەكانیانی بەكارهێنا وەكو "هێڵی سور" بۆ تێپەڕین بە بازگەكاندا، رونیكردەوە "هەر ئۆتۆمبێلێك نوسراوی ئەم لایەنەی پێبێت كەس رایناگرێت"، وتیشی تێچوی بەقاچاخبردنی كەسێك لە نێوان 1000 بۆ 5000 دۆلاردایە، رەنگە لە هەندێك حاڵەتی دیكەدا بگاتە 10000 دۆلار، بەپێی ئاستی "پارێزبەندی" و رێككەوتنی پێشوەختە، یان جۆری ئەو كارەی كرێكارەكە لە پێناویدا هاتووە.

هەندێك پرۆسەی قاچاخ بە هەماهەنگی ئاستی باڵا بەڕێوەدەچێت تا خاڵەكانی پشكنین ببڕن، هەندێكی دیكەش بە رێگا لاوەكی و سەختەكاندا دەڕوات كە پێیدەوترێت "رێگای نەسیمی – تولەڕێ یان رێگای خۆڵ"، ئەوەش رێگایەكی دورەدەستی ئەو گوندانەیە كە ناكەونە ناو سنوری چاودێری بازگە ئەمنییەكانەوە.

تیمی ئەم بنكۆڵكارییە توانییان لەگەڵ قاچاخچی مەمەد (ناوی خوازراو) قسە بكەن، ئەو لە كۆمپانیایەكی گەورەی گواستنەوەدا كاردەكات كە خاوەنی ژمارەیەك لە ئۆتۆمبێلی نوێ و پێشكەوتووە كە سیستمی (GPS)ـیان لەسەرە، مەمەد رونیكردەوە هەموو رێكار و ئامادەكارییەكان بۆ شوێنی رادەستكردنی ئۆتۆمبێلەكە و كۆكردنەوەی سەرنشینەكان لەڕێی پەیوەندی تەلەفۆنییەوە دەكرێت، "كارەكە زۆر رێكخراوە، هیچ شتێكی هەڕەمەكی تێدا نییە، دەزانین هەموو بازگەكان كێی تێدایە و چۆن ئۆتۆمبێلەكە تێدەپەڕێت، هەندێكجار دوو بۆ سێ جار بەپێی حاڵەتەكە ئۆتۆمبێلەكە دەگۆڕین".

بەوتەی مەمەد، هەركاتێك كارمەندانی ئەمنی تابلۆی ئۆتۆمبێلەكانی كۆمپانیا دەبینن، ئەوا زۆر بە ئاسانی و بێ كێشە تێدەپەڕن، بەڵام ئەوكاتەی ئۆتۆمبێلی تایبەتی خۆی بەكاردەهێنێت، پشت بە رێكاری دیكە دەبەستێت بۆ كەمكردنەوەی مەترسی و ئاستەنگەكان، لە نێویاندا هەڵبژاردنی ئەوانەی "رێك و پۆشتەن" هەروەها دیاریكردنی ئەوكاتانەی تیایدا چاودێری لاوازە، بەڵام كاتی پشكنینی توند وەكو ئەو دەڵێت، رێگای "نەسیمی" واتە رێگای لاوەكی خوڵ دەگرنەبەر.

 

رێڕەو و رێگاكانی گواستنەوەی قاچاخ بەپێی زانیارییەكانی مەمەد

رۆڵی مەمەد بە گەیاندنی كەسەكان بە بەغدا كۆتاییدێت، بەوتەی ئەو، "دواتر بابەتەكە گەورەتر دەبێت... هەمووی عەقید و پلەباڵاترن" وەك ئاماژەیەك بۆ ئەوەی هەندێك لە كەسانی ئەمنی پلە و پێگە و ئۆتۆمبێلەكانی خۆیان بۆ بەرژەوەندی تایبەتی لە پرۆسەی قاچاخچێتیدا بەكاردەهێنن، رونیشیكردەوە ئەو پارەیەیەی لە گواستنەوەی هەر سەرنشینێكدا دەستی دەكەوێت لە 50 دۆلار تێناپەڕێت، مەمەد ئاگاداری بڕی ئەو پارەیە نییە كە كۆمپانیاكە دەستی دەكەوێت، بەڵام دەزانێت پارەی زیاتر بەو كەسانە دەدرێت كە ئەو بە "ئەفسەرەكان" ناویاندەهێنێت (1000 – 1700 دۆلارە).

بەڵام هەندێك رێگای دیكە هەن رەنگە پڕبن لە مەترسی، تەنانەت ئەگەر لەگەڵ كارمەندی ئەمنیشدا بیت. ئەنەس (ناوی خوازراو) تەمەن 19 ساڵ، لە ئارایشتگەیەكی ژنانە كاردەكات، دوای فریودانی بەناوی كارەوە، لە هەولێر بێ پەناگە مابووەوە، تا موشتەرییەك لە ئارایشتگەیەكی جوانكاری بەڵێنی پێدا هاوكاری بكات بۆ گەیشتن بە بەغدا لەڕێی هاوسەرەكەیەوە، كە ئەو دەڵێت ئەفسەرە لە هێزە ئەمنییەكاندا.

"ئەفسەرەكە"، ئەنەس و 17 هاوڕێی بە ئۆتۆمبێلە تایبەتییەكەی خۆی گواستەوە بۆ بەغدا لەبەرانبەر 300 دۆلار بۆ هەر یەكێك، رێگاكە ئارام نەبوو، "ئەفسەرەكە" قایل نەبوو لە خاڵێكی پشكنین بوەستێت، "دەستكرا بە تەقەكردن، لەوكاتەدا گەنجەكەی تەنیشتم نەیدەتوانی هەناسە بدات، بەڵام من تەنیا بیرم لە دایكم كردەوە... واوێنام كرد ئەگەر مردم، چارەنوسی ئەو چی لێدێت؟". دواتر "ئەفسەرەكە" لە وێستگەیەكی سوتەمەنی راوەستا بۆ گۆڕینی ئۆتۆمبێلەكەی، پاشان رێگاكەیان بەرەو بەغدا بڕی.

عیماد (ناوی خوازراو) كرێكارە لە دوكانێكی شیرینی، پێیوایە شۆفێرەكە هەماهەنگی لەگەڵ كارمەندانی ئەمنی یان كەسانی دەستڕۆیشتوو لە خاڵەكانی پشكنیندا هەیە، "هەركاتێك لە بازگەكە نزیدەبووینەوە، تەلەفۆنەكەی هەڵدەگرت و دەیوت: گەیشتمە فڵان خاڵ یان بازگە.. دواتر وردەكاری ناونیشانی رێگاكەی دەنارد". عیماد لەڕێی خۆحەشاردانەوە لەنێو ئۆتۆمبێلدا دەربازی بووە، "هەستم بە ترس دەكرد، وامدەزانی لە هەر چركەیەكدا ئاشكرادەبین، شۆفیرەكە تەلەفۆنەكانی لێوەرگرتین و كوژاندیەوە، ئینجا هەموو بەڵگەنامە فەرمییەكانی لێوەرگرتین".

هەندێك پرۆسەی قاچاخ لەڕێی ئۆتۆمبێلی گواستنەوەی سەرنشینەوە دەكرێت، بەبەكارهێنانی پێناسی كەسانی تر یان ئەو پێناسانەی شۆفێرەكە خۆی دابینی دەكات، هەروەها قاچاخچییەكان شێوازە جیاوازەكانی چەواشەكردن بەكاردەهێنن لەڕێی پۆشینی "عەبا و حیجاب" بۆ شاردنەوەی ناسنامەی كچەكان.

لەكاتی بەدواداچونی تیمی بنكۆڵكارییەكەدا بۆ ژمارەیەك گروپی فەیسبوك، كە ئەوانە تیایدا چالاكن خەریكی خزمەتگوزاری دابینكردنی هەلیكار و گواستنەوەی سورییەكانن لە سوریاوە بۆ عیراق و نێوانی پارێزگاكان، چەندین هەژماری جیاواز دەركەوتن، لە نێویاندا هەژماری گەنجێكی عیراقی كە خزمەتگوزارییەكانی بۆ گواستنەوە بڵاوكردبووەوە. لەڕێی هەژمارێكی وەهمییەوە پەیوەندی پێوەكراوە، بە كەسێتی كچێكی سوری گوایە بەدوای كاردا دەگەڕێت لە بەغدا و بەڵام ڤیزای نییە تا لە هەولێرەوە بگاتە ئەوێ، گەنجەكە وەڵامیدایەوە، دڵنیایی پێدا كە دەتوانێت بە رێگایەكی ئارام و لەسەر بەرپرسیارێتی بە تێچوی 500 دۆلار بیگوازێتەوە، ئاماژەی بەوەدا پێویستە حیجاب بپۆشێت، ئەوەش لەگەڵ شایەتییەكانی غادە و هەنادی یەكدەگرێتەوە.

 

كەلێنە ئەمنی و یاساییەكان

شایەتی و دانپێدانانە جیاوازەكان ئاماژەن بۆ تێوەگلانی كارمەندانی ئەمنی و لایەنی جێبەجێكار لە ئاسانكاری پرۆسەكانی قاچاخچێتی، وەكو سەرچاوەیەكی ئەمنی لە وەزارەتی ناوخۆ بۆ تیمی بنكۆڵكارییەكە جەختی لێكردەوە، كە شانەی هەواڵگری (هەڵۆكان - الصقور) "پێش چەند مانگێك" هەڵمەتێكی فراوانی دەستگیركردنیان ئەنجامدا، لەچوارچێوەی دۆسیەی بەقاچاخبردنی كرێكارانی بیانی و ماددە قەدەغەكراوەكاندا، ئەو هەڵمەتە 10 ئەفسەری بە پلەی عەقید و عەمید و موقەدەم گرتەوە لە بازگەكانی دەرەوەی بەغدا، ئەوەش دوای دانپێدانانی پۆلیسێك كە لە ئامێری سۆنەر (الرابيسكان) كاری كردووە و تێوەگلانی كارمەندانی دیكەی ئاشكراكردووە، "هەموو بازگەكان لەو قاچاخچێتییەدا سودمەند دەبوون، رێگەیان دەدا بە تێپەڕینی قاچاخچییەكان و بارهەڵگرەكانیان لە بەرانبەر بەرتیلی جێگیردا".

سەرچاوە ئەمنییەكە ئاماژەی بەوەدا كە هیچ پرۆسەیەكی قاچاخ بە هەماهەنگی تەنیا لایەنێك سەركەوتوو نابێت، "كاتێك بارهەڵگرێت دەتوانێت تێبپەرێت كە تێگەیشتنی پێشوەختەی لەگەڵ هەر حەوت دەزگا ئەمنییەكەی ناو بازگەكاندا هەبێت... ئەگەر تەنیا هەماهەنگی لەگەڵ لایەنێكدا بكات، ئەوا هەموو پرۆسەكە بەتەواوی شكستدەهێنێت".

هەروەها جەختیكردەوە بۆ دەربازبوون لە هەر خاڵێكی پشكنین، تۆڕەكانی قاچاخچێتی پشت بەو رێگایانە دەبەستن كە خۆڵە (نەسیمیە) و لە دەرەوەی چاودێرییە، ئەو رێگایانەش لە سلێمانییەوە درێژ دەبنەوە تا دیالە و لەوێشەوە بۆ بەغدا، ئەوەشی بۆ تیمی بنكۆڵكارییەكە سەلماند، پەیوەندی لە نێوان قاچاخچێتی و چەوساندنەوە و بازرگانیكردن بە مرۆڤەوە هەیە، كرێكارانی قاچاخ بە زۆری پیاون، بەڵام ژنان بەقاچاخ دەبرێن بۆ كاركردن لە تۆڕە بەربڵاوەكانی لەشفرۆشی لە بەغدا.

ئەو تێوەگلانە لە راپۆرتە نێودەوڵەتییەكانی سێ ساڵی رابردوشدا دەربارەی بازرگانیكردن بە مرۆڤ رەنگیداوەتەوە، كە باس لەوەدەكەن لێپرسراوانی حكومی لە پۆستە باڵاكاندا پارێزگاری لە بازرگانان دەكەن تا بەدووربن لە لێكۆڵینەوە و دادگاییكردن، سەرباری هەوڵەكانی حكومەت بۆ رێكخستنەوەی هێنانی كرێكار، بەڵام بەشێك لە نوسینگەكانی دۆزینەوەی كار لە دەرەوەی كۆنتڕۆڵی حكومەت كاردەكەن، زۆرجار بەهۆی پەیوەندییان بە پارتە سیاسییەكان یان لایەنی دەستڕۆیشتووی دیكەوە.

جەبر دەڵێت، رێكاری روون و دیاریكراو نییە بۆ هێنانی كرێكاری بیانی بۆ عیراق، جگەلەوەش كەلێنی یاسایی هەیە لە هەماهەنگی نێوان وەزارەتە پەیوەندیدارەكاندا، بەپێویستی زانی بنكەیەكی زانیاری و داتای رون بۆ كرێكاران دروستبكرێت، بۆ چاودێری بارودۆخیان و پاراستنیان لە چەوساندنەوە و بازرگانیكردن بە مرۆڤ.

خودی وەزارەتی كاری سوری "هیچ بنكەیەكی زانیاری و داتای نوێی دەربارەی كرێكارانی سوری لە عیراق نییە" وەكو خەلیل عەواد، بەڕێوەبەری رێكخستنی كار لە وەزارەتی كاروباری كۆمەڵایەتی و كاری سوری رونیكردەوە، كە وتی نەبوونی رێككەوتنی دوولایەنە وادەكات پاراستنی ئەو كەسانە نیمچە ئەستەم بێت.

تەنیا نەبوونی هەماهەنگی نییە كە رێگرە لە پاراستنی كرێكاران لە فریودان و روبەڕوبونەوەی مەترسی قاچاخ و چەوساندنەوەیان. حەسەن خەوام، وتەبێژی وەزارەتی كار و كاروباری كۆمەڵایەتی عیراق جەختیكردەوە "گەورەترین ئاڵنگاری بریتییە لە كەمی و سنورداری ژمارەی پشكنەران بەراورد بە قەبارەی پرۆژەكان لە عیراق".

لاوازی توانا مرۆییەكان، شوێنەواری خراپی بەسەر ژنانی قوربانییەوە هەیە و بەوهۆیەوە لە رێكارە پێویستییەكانی پاراستنیان بێبەش دەبن، حەمدانی دەڵێت، "بەهۆی كەمی فەرمانبەری پسپۆڕەوە، لایەنە فەرمییەكان بە ناچاری ژنە فەرمانبەری وەزارەتی ناوخۆ دەهێنن بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ قوربانییانی پەناگەكاندا". ئاماژەی بەوەشدا كە چوارچێوەی یاسایی لە قۆناغی پێداچوونەوەدایە، جەختیكردەوە لە پێویستی پەسەندكردنی هەموارەكانی یاسای كار ژمارە 37ـی ساڵی 2015 و زیادكردنی ژمارەی پەناگەكان.

خەوام نایشارێتەوە "كێشە لە چاودێری ئەوانەدایە كە بە ڤیزای ئایینیی یان گەشتیاری دێن و دزە دەكەنە بازاڕی كارەوە"، هەروەها وتی "وەزارەت هەر كەسێك دەستگیربكات رەوانەی لایەنی ئەمنی دەكات تا دیپۆرت بكرێتەوە".

هاوكات لەگەڵ گرتنەبەری رێكارەكانی دیپۆرتكردنەوەدا، چارەسەرەكانی پێشوی وەزارەتی ناوخۆ، لە نێویاندا راستكردنەوەی مافی مانەوە لەڕێی ناوەندی زانیاری نیشتیمانییەوە، بەرپرسیارێتییەكەی خستۆتە سەر كرێكارانی سەرپێچیكار لەبری خاوەنكارەكان، ئەوەش پێچەوانەی دەقی یاساكانی عیراقە.

عیراق واژۆی لەسەر رێككەوتننامەی نێودەوڵەتی تایبەت بە پاراستنی مافەكانی كرێكارە كۆچبەرەكان و خێزانەكانیان نەكردووە، ئەوەش هۆكارە تا كرێكارانی كۆچبەر، لە نێویاندا سورییەكان، بكەونە پێگەیەكی یاسایی لاوازەوە.

تیمی رۆژنامەنووسانی بنكۆڵكارییەكە چەندین جار پەیوەندییان كرد بە فەرمانگەی راگەیاندن لە وەزارەتی ناوخۆی عیراق، بۆ چاوپێكەوتن لەگەڵ لایەنی پەیوەندیدار و گرەنتی رونكردنەوە و وەڵامدانەوە دەربارەی ناوەڕۆكی بنكۆڵكارییەكە، بەڵام هیچ وەڵامێكیان نەدایەوە.

تیمی رۆژنامەنووسان پەیوەندییان كرد بە لیوای مافپەروەر موستەفا یاسری، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی بەرەنگاربوونەوەی بازرگانیكردن بە مرۆڤ، بۆ وەڵامدانەوەی شایەتی و دانپێدانانی قوربانیان و سەرچاوەكانی دیكە. رونیكردەوە كە بەڕیوەبەرایەتییەكە هەوڵیداوە ئاشكراكردنی تاوانەكانی بازرگانیكردن بە مرۆڤ زیاتر بكات و سنورێك بۆ پرۆسەكانی قاچاخچێتی دابنێت، هەروەها پەرەیان داوە بە شێوازەكانی مامەڵەكردن لەگەڵ قوربانیاندا بەوپێیەی كەسانێكن پێویستە پارێزگارییان لێبكرێت، ئاماژەی بە رێنماییەكانی ئەنجومەنی باڵای دادوەری دا بۆ بەهێزكردنی توانای دەزگاكانی جێبەجێكردنی یاسا تا بتوانن پێشوەختە ئەو كەسانە دەستنیشان بكەن كە ئەگەری هەیە ببنە قوربانی، بۆ گرەنتی مامەڵەكردنیان وەكو قوربانی لەكاتی لێكۆڵینەوەدا و مانەوەیان لە پەناگەكاندا تا كۆتاییهاتنی لێكۆڵینەوە.

هەرچەندە هەوڵدەدرێت بنێردرێنەوە بۆ وڵاتانی خۆیان، بەڵام وەكو لیوا یاسری وتی، قوربانی روبەڕوی لێپرسینەوە و راوەدونانی یاسایی نابێتەوە، لە بەرانبەردا رێكاری توند دەگیرێتەبەر دژی ئەوانەی دەیانگوازنەوە یان داڵدەیان دەدەن یان بە نایاسایی كرێكاری بیانی دەگرنەخۆ. بە ئامانجی دڵنیایی قوربانیان لە سكاڵا و ئاشكراكردنی ئەوانەی دەیانچەوسێننەوە بەبێ ترس لە شورەیی و لێكەوتەی كۆمەڵایەتی یان لێپرسینەوەی یاسایی، بە تایبەت ژنان، ژمارەی وەڵامدانەوەی خێرا (911) دانراوە بۆ كارئاسانی گەیشتنی دەنگی قوربانیان و سكاڵاكاران دژی حاڵەتەكانی چەوساندنەوە و قاچاخچێتی، رونیكردەوە لە چەند خولەكێكدا وەڵامیان بۆ پەیوەندییەكان دەبێت و رێكاری یاسایی بەپەلە دەگرنەبەر، لەگەڵ گواستنەوەی قوربانییەكە بۆ پەناگە بەشێوەیەكی نهێنی. وەزارەتی ناوخۆ لەو بەشەدا كارمەندی ژنانی راهێنراوی نێودەوڵەتی داناوە لە پێناو مامەڵەیەكی مرۆیی لەگەڵ ژنانی قوربانی.

 

راپۆرتی بازرگانیكردن بە مرۆڤ لەلایەن وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا – عیراق 2025

"حكومەتی عیراق بەتەواوی پابەند نییە بە كەمترین ستانداردەكانی بەرەنگاربوونەوەی بازرگانیكردن بە مرۆڤ، بەڵام هەوڵ بۆ بەدیهێنانی دەدات"

وەزارەتی ناوخۆی عیراق رایگەیاند كە 220 تۆڕی نێودەوڵەتی بازرگانیكردن بە مرۆڤ لە سەرەتای ساڵی 2025ـەوە كراونەتە ئامانج و پرۆسەكان بریتی بوون لە:

هەروەها لیوا یاسری جەختیكردەوە كە بەستنەوەی بەڕێوەبەرایەتییەكەی راستەوخۆ بە وەزیری ناوخۆ و بریكاری هەواڵگرییەوە، ئازادی پێداوە لە گرتنەبەری بڕیارەكان ئەگەر تێوەگلاوان لەهەر پێگەیەكدا بن. لەو چوارچێوەیەشدا، ئاماژەی كرد بۆ ئەو رێكارانەی لە ساڵی رابردوودا گیراونەتەبەر بەرانبەر بە نزیكەی 400 ئەفسەر لە دورخستنەوەوە تا رەوانەكردنیان بۆ دادگا لە دۆسیە جیاوازەكاندا، لە نێویاندا پرۆسەی قاچاخ و بازرگانیكردن بە مرۆڤ، وەك بەشێك لە سیاسەتی لێپرسینەوە و نەبونی لێبوردەیی بەرانبەر بە گەندەڵی.

سەرباری رێكارەكانی وەزارەتی ناوخۆ بۆ سنورداركردنی قاچاخچێتی لەڕێی دوبارە رێكخستنەوەی بازگەكان و نوێكردنەوەی ئامێرە تەكنیكییەكان و بەهێزكردنی توانای هەواڵگری، بەڵام لیوا یاسری دەڵێت هێشتا كەلێن هەیە، بە تایبەت لە رێگاكانی نێوان هەرێمی كوردستان و ناوچەكانی تری عیراق، كە تۆڕەكانی قاچاخچێتی دەیقۆزنەوە، لە نێویاندا بەكارهێنانی رێگای خۆڵ (نەسیمییە) یان بارهەڵگری گەورە بۆ بەقاچاخبردنی كرێكاران بە نایاسایی. ئەوەش لەكاتێكدایە هەماهەنگی بەردەوام لە نێوان بەڕێوەبەرایەتییەكانی بەغدا و لایەنی پەیوەندیداری هەرێمی كوردستان هەیە. لیوا یاسری تێوەگلانی ئەو نوسینگانەی لە كاری چەوساندنەوە و هەڵخەڵەتاندندا رەتكردەوە كە مۆڵەتی كاركردنیان هەیە، ئەوەشی رونكردەوە پێشتر هەڵمەتی داخستنی ئەو نوسینگانە هەبووە كە مۆڵەتیان نییە و قوربانیانیان فریو داوە، خاوەنەكانیشیان روبەڕوی دادگا كراونەتەوە.

بەپێی ئەو دەرەنجامەی لە شایەتی و دانپێدانانی قوربانیان، تێوەگلاوان و سەرچاوە یاسایی و ئەمنییەكانەوە دەستكەوتوون، تۆڕەكانی گەندەڵی و هاوبەش و هاوكارانی هەندێك لە نوسینگەكانی دۆزینەوەی كار و كارمەندانی ناو دەزگاكانی دەوڵەت لە پشت ئەم تاوانەوەن، بە سودوەرگرتن لە لاوازی چاودێری و جێبەجێكردنی یاسا بۆ لێپرسینەوە لەوانەی تێوەگلاون.

لە بەرانبەر چارەسەرە تەكنیكی و ئەمنییەكاندا، بەبۆچونی نەسمە، ئەوەی پێویستە بكرێت پاراستنی قوربانیانە لە بری رەوانەكردنیان بۆ بەڕێوەبەرایەتییەكانی نشینگە وەكو سەرپێچیكار، هەروەها دەبێت لایەنی ئەمنی بەدوای تۆڕەكانی چەوساندنەوە و فریوداندا بڕۆن، چاودێری سنور و ریكلامەكانی ناو تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بكەن كە بانگەشەی چەوساندنەوە و فریودان بڵاودەكەنەوە، بەپێویستی زانی رێباز و مامەڵەی مرۆیی لە رۆڵی پۆلیسی كۆمەڵگەییدا رەنگبداتەوە بۆ پاراستنی توێژی لاواز، ئاماژەی بەوەدا پێشتر هەموو هەوڵێكیان بۆ هەماهەنگی لەگەڵ ئەو لایەنەدا شكستیهێناوە بە پاساوی ئەوەی دەسەڵاتی تەواویان بۆ دەستتێوەردان نییە.

گرنگە یاسا پەیوەندیدارەكان بەردەوام نوێبكرێنەوە و گەشەیان پێبدرێت بە لەبەرچاوگرتنی ئەزمونەكانی كاتی جێبەجێكردنی، حەمدانی دەڵێت، پێویستە سەرچاوەكان زیاتر بكرێت بۆ دابینكردنی توانای مرۆیی زیاتر و كارمەندی پسپۆڕ لە فەرمانگەكانی پشكنین یان پەناگەكاندا، لەگەڵ بەردەوامی پاڵپشتی رێكخراوە نێودەوڵەتییەكان بەهۆی پێویستی كارمەندانی وەزارەت و لایەنە فەرمییەكان بە راهێنان و ئاڵوگۆڕی زانیاری و ئەزمون.

لەم بنكۆڵكارییەدا، شایەتی قوربانیانی هەڵهاتوو لە جەنگ و قەیرانی دارایی سوریا دوربارە بووەتەوە، كە بەهۆیەوە كەوتوونەتە داوی هەڵخەڵەتاندن و چەوساندنەوە لەلایەن نوسینگەكانی بەناو دۆزینەوەی كار، قاچاخچێتی لە هەولێرەوە بۆ بەغدا بۆ گواستنەوەی مرۆڤ لە بەرانبەر بەرتیل و چەكداری گەندەڵی سودمەندبوو لە لاوازی چاودێری، تا ئەوكاتەی لایەنە فەرمییەكان زیاتر چالاك دەبن لە بەرەنگاربونەوەی قاچاخچێتی و بازرگانیكردن بە مرۆڤ، ژنانی قوربانی دەست لەو رێكخراوانە بەرنادەن كە راوێژكاری یاسایی و تواناسازی ئابوری سنورداریان بۆ دابیندەكەن، وەكو هەنادی كە ئێستا كاری سەربەخۆی هەیە، ئەوەش بەهاوكاری ئەو رێكخراوەی ژنان كە نەسمە كاری تیادا دەكات و یارمەتی غادە-ـی دا دوای دوو ساڵ لە مەینەتی بگەڕێتەوە بۆ سوریا. گەڕانەوە هێشتا رزگاربونی تەواوەتی نییە، بەهۆی بەردەوامی بارودۆخی سەخت و ناهەمواری ئابورییەوە لە سوریا، غادە لەڕێی پەیوەندییەكی تەلەفۆنییەوە دەڵێت:

"هەندێكجار دووبارە بیر لە دەرچوون (كۆچ) دەكەمەوە، بەڵام نازانم بۆ كوێ؟"