Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY),bir Ezidi siyasi oluşum,Irak’ın kuzeyindeki Duhok vilayetinde Ezidilerin çoğunlukta yaşadığı iki bölgede olası “demografik değişimler” konusunda uyarıda bulunurken,bu suçlamaları reddetti.
Endişeler,Sêmal ilçesine bağlı Hanke nahiyesi ile Şariya yerleşkesinde onlarca konut arsasının tahsis edilmesinin ardından gündeme geldi.Ezidi aktivistler ve siyasi figürler,geleneksel olarak Ezidilere ait olan arazilerin başka etnik ve dini topluluklardan kişilere dağıtıldığını iddia ediyor.
22 Aralık 2025’te yetkililer,nüfusunun büyük çoğunluğunu Ezidilerin oluşturduğu Hanke’de 400 konut arsası tahsis etti.Kısa süre sonra,geçen yıl kurulan ve yakın zamanda Irak Parlamentosu’nda bir sandalye kazanan Ezidi Davası İttifakı (Ezidi Cause Alliance), bu adımı bölgenin demografik yapısını değiştirmeye yönelik bir girişim olarak nitelendirerek eleştirdi.
İttifak üyesi Hairi Ali,KirkukNow’a yaptığı açıklamada,Şariya ve Hanke’deki bazı Ezidi toprak sahiplerinin, mülklerinin Ezidi olmayanlara devredilme riskiyle karşı karşıya olduklarını bildirdiklerini söyledi.Resmî bir kanıt açıklanmamış olmasına rağmen Ali,bu tür uygulamaların yasaları ihlal ettiğini ve dinsel birlikte yaşamı zedelediğini savunarak, bu toplulukların demografik manipülasyondan korunması gerektiğini vurguladı.
Irak Anayasası,mülkiyet hakkı da dâhil olmak üzere tüm bileşenlerin haklarını güvence altına almakta ve nüfus yapısını değiştirmeye yönelik edinimleri yasaklamaktadır.Hanke Nahiyesi Belediye Başkanı Zerdeşt Şeyh Şemo ise, arsaların büyük bölümünün Ezidi çalışanlara verildiğini, yalnızca 41 arsanın Hristiyan ve Müslüman sakinlere tahsis edildiğini belirtti.
Şemo, bu tahsislerin iptal edilmesi ve Ezidi olmayanlara verilen arsaların başka bölgelere aktarılması için yerel yönetimlerin talepte bulunduğunu da sözlerine ekledi. Bu kişilerin Khanke’de yaşayanlar olmasına rağmen, yeniden tahsis planı gündemdedir.
Başlangıçta 1980’lerde bir konut yerleşkesi olarak kurulan Hanke, 2022’de resmî olarak nahiye statüsü kazandı. Bölgede, Hristiyan ve Müslüman azınlıkların yaşadığı 18 köy bulunuyor.
Duhok,2025:Sêmal ilçesindeki Şariya Yerleşkesi.Fotoğraf: KirkukNow
Ezidilik,Orta Doğu kökenli kadim bir tek tanrılı etnik dindir. İnanca göre Tanrı dünyayı yaratmış ve onu, başta dünyadan sorumlu baş melek Melek Tawus olmak üzere yedi kutsal varlığa (melekler) emanet etmiştir.
Ezidiler ağırlıklı olarak Kürtçenin iki ana lehçesinden biri olan Kurmanci konuşur.Bazı Ezidiler,Ezidiliği Kürt kimliğinden ayrı, hem dini hem de etnik bir kimlik olarak görmektedir.
Şemo,demografik tehdit iddialarını gerçeği yansıtmayan söylentiler olarak nitelendirerek reddetti.Konunun Duhok yetkilileri ve üst düzey Ezidi temsilcilerle ele alındığını belirten Shamo, sahada herhangi bir uygulamanın hayata geçirilmediğini söyledi.Ayrıca,Kürdistan Bölgesi Bileşenlerin Haklarını Koruma Yasası’na atıf yaparak, belirli grupların yaşadığı bölgelerin asli demografik karakterini değiştirecek her türlü politika ve davranışın yasak olduğunu hatırlattı.
Bu güvencelere rağmen Ezidi Davası İttifakı’ndan bir üye, özellikle Şeyhan bölgesinde yaşanan geçmiş deneyimlere dikkat çekti.Ezidilerin zamanla azınlık durumuna düştüğünü belirten yetkili,benzer bir sürecin Şariya, Xanke ve diğer Ezidi bölgelerinde de yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Irak’taki Ezidilerin nüfusunun bir dönem yaklaşık 550 bin olduğu tahmin edilirken, daha sonra 100 binden fazlası göç etti. Kürdistan Bölgesi Ezidi İşleri Genel Müdürlüğü verilerine göre Ezidilerin çoğu şu anda Şengal,Şeyhan,Başika ve Ninova Ovası’nın bazı bölgelerinde yaşamaktadır.
Ezidi Ruhani Konseyi danışmanı Xidir Dero Xensori, Ezidi Mir’inin durumdan haberdar olduğunu ve Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) lideri Mesud Barzani’nin ofisiyle iletişime geçtiğini söyledi.
Konunun tatmin edici bir şekilde çözüleceğine inandığını dile getiren Xansori,korku ve endişeye gerek olmadığı çağrısında bulundu.Şeyhan’da geçmişte benzer sorunların yaşandığını kabul etmekle birlikte, Khanke,Şariya veya diğer Ezidi bölgelerinde bu tür gelişmelerin tekrarlanmayacağını vurguladı.
Ninova vilayetinde bulunan ancak idari olarak Duhok’a bağlı olan Şeyhan’ın nüfusunun yaklaşık 70 bin olduğu tahmin ediliyor.
Ezidi Davası İttifakı daha sonra beş maddelik bir talep listesi içeren bir açıklama yayımladı.Talepler arasında demografik yapıyı değiştirebilecek her türlü uygulamanın durdurulması, toprak ve mülkiyetin korunması, idari karar alma süreçlerine Ezidilerin dâhil edilmesi ve Xanke ile Şariya’ya demografik açıdan hassas bölgeler olarak özel bir hukuki statü tanınması yer aldı.
Ali,Ezidi olmayanlara arsa tahsisinin devam etmesi halinde ittifakın Irak hükümetine ve uluslararası kuruluşlara başvuracağını, ayrıca protesto eylemleri düzenleyebileceğini belirtti.
